100×worker · taakanalyse

Kan AI marktonderzoek doen?

Door Hendrik De Winne Laatst bijgewerkt: 10 augustus 2026 Read this in English

Deels Deels. AI versnelt deskresearch, het samenvatten van rapporten, het analyseren van open enquêteantwoorden en het opstellen van concurrentieoverzichten. Het voert geen echte klantinterviews en kan bronnen verkeerd citeren of verzinnen. Gebruik het als eerste onderzoeksassistent. De eindverantwoordelijkheid voor steekproefkeuze, brongebruik en conclusies blijft bij jou.

Hoe pak je het aan?

Begin met de deskresearch-fase. Je geeft een AI-chatbot (ChatGPT, Claude, Copilot) de onderzoeksvraag en vraagt om een eerste marktverkenning: marktomvang, trends, spelers en regelgeving. De AI doorzoekt geen exclusieve databases, het herschikt en vat samen wat het al kent of wat je zelf aanlevert (jaarverslagen, sectorrapporten, nieuwsartikels als tekst of PDF). Het resultaat is een startdocument, geen eindrapport.

Voor het concurrentieoverzicht werkt hetzelfde principe. Je levert namen van concurrenten, plakt relevante stukken van hun website of jaarverslag erbij, en laat de AI een vergelijkingstabel of SWOT-analyse opstellen. Voor enquêtes en interviews helpt AI bij het opstellen van vraaglijsten en, achteraf, bij het clusteren van open antwoorden per thema en het herkennen van sentiment. Het afnemen van het gesprek zelf doe je, of laat je door een onderzoeksbureau doen.

In de rapportagefase schrijft AI een eerste versie van de executive summary, de slides of het volledige rapport op basis van jouw bevindingen en cijfers. Jij checkt elk getal, elke bronverwijzing en elke conclusie voordat het rapport naar het management of de klant gaat.

Stappenplan

Formuleer zelf de onderzoeksvraag en de scope.
Laat AI een eerste deskresearch en concurrentieoverzicht opstellen, met bronnen die je zelf naleest.
Gebruik AI om een vraaglijst voor enquête of interview te structureren.
Voer de enquête of interviews zelf uit, of via een onderzoeksbureau.
Laat AI de ruwe antwoorden clusteren per thema en een eerste samenvatting schrijven.
Schrijf zelf de conclusies en aanbevelingen, met het AI-concept als vertrekpunt.

Waar het misloopt

AI verzint soms bronnen, cijfers of citaten die er overtuigend uitzien maar niet bestaan. Elk feit dat je uit de AI haalt, controleer je tegen de originele bron. Voor primair onderzoek, zoals enquêtes afnemen, klanten interviewen of focusgroepen leiden, heb je mensen nodig. AI kan een vraaglijst opstellen, maar geen vertrouwen opbouwen met een respondent of doorvragen op een onverwacht antwoord.

Ook statistische betrouwbaarheid (steekproefgrootte, significantie) reken je zelf uit of laat je narekenen. Een taalmodel presenteert getallen overtuigend, ook als de onderliggende steekproef te klein is voor de conclusie die het trekt. Bij klantdata geldt bovendien voorzichtigheid met privacy: persoonsgegevens van respondenten voer je niet zomaar in een publieke AI-tool in.

Prompt om mee te starten

Eerste concurrentieoverzicht opstellen

Je bent een marktanalist. Ik onderzoek de markt voor [product of dienst] in [land of regio]. Hier zijn de namen van [aantal] concurrenten: [namen concurrenten]. Maak een vergelijkingstabel met: positionering, prijszetting (indien bekend), doelgroep en sterktes/zwaktes per speler. Gebruik alleen informatie uit de tekst die ik hieronder plak, verzin geen cijfers die er niet in staan: [plak hier tekst van websites, jaarverslagen of persberichten]

Beroepen waarin deze taak verschuift

Welke van jouw taken kan AI overnemen?

De gratis scan bouwt in 30 seconden jouw persoonlijke taakkaart.

Doe de gratis taak-scan

Veelgestelde vragen

Kan AI enquêtes afnemen?

Niet in de zin van respondenten benaderen en het gesprek zelf voeren. AI helpt wel bij het opstellen van vraaglijsten, het neutraal formuleren van vragen en, na afname, bij het clusteren en samenvatten van open antwoorden. Het versturen, opvolgen en persoonlijk toelichten van een enquête doe je zelf of via een onderzoeksbureau of enquêtetool.

Kan AI een concurrentieanalyse maken?

Deels. AI kan snel een eerste vergelijkingstabel of SWOT-analyse opstellen op basis van tekst die je aanlevert, zoals websites, jaarverslagen of persberichten. Het kent geen actuele, niet-publieke cijfers en kan verkeerde informatie presenteren als feit. Gebruik het voor de eerste structuur en vul zelf de recentste en vertrouwelijke gegevens aan.

Is marktonderzoek met AI betrouwbaar?

Het is zo betrouwbaar als de controle die je erop uitvoert. AI-tools kunnen bronnen verkeerd citeren of cijfers verzinnen die overtuigend klinken. Voor deskresearch en het structureren van data is AI een goede eerste stap. Voor cijfers die in een beslissing of klantrapport terechtkomen, verifieer je elk getal en elke bron zelf voordat je het gebruikt.

Bronnen

Dit artikel is opgesteld met AI-ondersteuning en redactioneel nagekeken.