100×worker · beroepsanalyse

Solution architect: wat AI overneemt en wat jij blijft doen

Door Hendrik De Winne Laatst bijgewerkt: 10 augustus 2026 Read this in English

AI neemt bij de solution architect vooral het genereren van eerste architectuurdiagrammen, migratiescripts en technische documentatie over. Jij blijft eindverantwoordelijk voor architectuurkeuzes, stakeholdermanagement en de afweging tussen conflicterende bedrijfseisen. De AI-persoon van het team stuurt agents aan voor het productieklare voorwerk en bewaakt zelf de risico's en de politieke context van elke beslissing.

Illustratie: hoe AI het werk van een solution architect verandert

UWV, de Nederlandse uitvoeringsorganisatie werknemersverzekeringen, schrijft het zo: AI verandert je baan niet in één keer, ze knipt hem stuk voor stuk in andere taken. Dat komt uit een onderzoek onder 2.300 werkgevers en het advies is helder: ontleed je functie op taakniveau in plaats van op titelniveau. Voor de solution architect is dat precies wat er gebeurt. Microsoft Research analyseerde 200.000 echte Copilot-gesprekken en vond voor computer systems analysts, de dichtstbijzijnde categorie, een AI-applicability score van 31,3%. Dat is geen dramatisch cijfer, maar het is ook niet niks: bijna een derde van je werk zit binnen het bereik van generatieve AI.

De adoptie in de Lage Landen bevestigt de druk. 43% van de Vlamingen gebruikt maandelijks generatieve AI volgens imec Digimeter 2026, met 67% van hen die AI als zoekmachine inzet. In Belgie gebruikte 61% van de bevolking in 2025 al een AI-chatbot volgens Google en Ipsos. Wie als solution architect nog wacht tot de golf overwaait, kijkt naar de verkeerde metafoor. Dit artikel ontleedt je takenpakket in vier emmers: wat verdwijnt, wat een agent productieklaar aflevert, wat AI voor 80% doet terwijl jij de rest doet, en wat mensenwerk blijft.

Een solution architect ontwerpt end-to-end technische oplossingen die bedrijfseisen vertalen naar samenhangende IT-systemen.

De taakverdeling: wat AI overneemt en wat van jou blijft

Voor de solution architect verdelen we het takenpakket in vier emmers. Eliminate zijn taken die AI zo goed aankan dat handmatig doen geen zin meer heeft. Automate zijn taken waar een agent een productieklaar resultaat aflevert, zonder dat jij nog stap voor stap moet meekijken. Delegate zijn taken waar AI de eerste 80% doet, waarna jij stuurt, corrigeert en de beslissing neemt. Keep zijn taken die mensenwerk blijven, met AI als hulpmiddel op de achtergrond. De ESCO-taxonomie van de Europese Commissie, die 3.039 beroepen beschrijft, geeft de basisvaardigheden waarop deze indeling steunt.

Taakverdeling voor solution architect over de vier emmers, gebaseerd op de ESCO-vaardighedenlijst.

Taak	Emmer	Waarom
Architectuurdiagrammen en stroomschema's vanaf nul met de hand tekenen	schrappen	Een taalmodel zet een tekstuele beschrijving direct om in een eerste diagram, met componenten en dataflows.
Boilerplate technische documentatie manueel uittypen	schrappen	Standaardstructuren voor specs en installatiehandleidingen genereert AI sneller en consistenter dan een mens die kopieert en plakt.
Migratiescripts genereren en testdraaien	automatiseren	Geautomatiseerde migratiemethoden ontwikkelen en bestaande data migreren is repetitief en volgt vaste patronen die een agent leert herkennen.
Debugging en foutopsporing in integratiecode	automatiseren	ICT-foutopsporing en het gebruik van tools voor softwarefouten laat zich prima uitvoeren door een agent die logs doorzoekt en fixes voorstelt.
Eerste proof-of-concept of softwareprototype opzetten	automatiseren	Een werkende eerste versie bouwen om een idee te testen is precies waar generatieve AI sterk in is.
API-documentatie en technische specs genereren uit codebase	automatiseren	Documentatie afleiden uit bestaande code is mechanisch werk dat een agent productieklaar aflevert.
Softwarespecificaties analyseren en vertalen naar architectuurkeuzes	delegeren	AI leest specificaties snel en stelt architectuuropties voor, maar de afweging tussen die opties blijft aan jou.
Passende softwareontwerppatronen selecteren voor een specifieke case	delegeren	AI kent de patronen en hun toepassingen goed, jij beoordeelt of ze passen bij de context van de organisatie.
Integratie-architectuur tussen systemen uitwerken	delegeren	Systeemcomponenten en ICT-gegevens integreren start met een AI-voorstel, waarna jij de risico's en afhankelijkheden toetst.
Klantfeedback clusteren tot concrete requirements	delegeren	AI groepeert feedback in thema's, jij bepaalt welke thema's prioriteit krijgen en welke conflicteren.
Zakenrelaties aangaan en vertrouwen opbouwen bij stakeholders	houden	Vertrouwen ontstaat in gesprekken, niet in gegenereerde tekst. (Jouw voorsprong: Menselijke geloofwaardigheid en politieke gevoeligheid binnen de organisatie.)
Eindbeslissing nemen over architectuurkeuzes met budget- en risico-impact	houden	Iemand moet de verantwoordelijkheid dragen als een keuze fout uitpakt. (Jouw voorsprong: Verantwoordelijkheid die je niet aan een model kan overdragen.)
Onderhandelen tussen conflicterende eisen van afdelingen	houden	Belangen wegen die niet in een document staan, vraagt om mensenkennis. (Jouw voorsprong: Impliciete belangen en machtsverhoudingen aanvoelen.)
Kennisoverdracht en mentoring naar het ontwikkelteam	houden	Junior collega's leren van hoe je denkt, niet enkel van wat je aflevert. (Jouw voorsprong: Persoonlijke context en ervaring die zich niet laat kopieren.)

Harvest map voor solution architect: vier emmers met taken

Wordt de solution architect vervangen door AI?

Nee, niet in de zin van een verdwijnende functietitel. Microsoft Research vond voor de dichtstbijzijnde beroepscategorie, computer systems analysts, dat AI aantoonbaar toepasbaar is op 31,3% van de werktaken. Dat betekent dat een derde van het werk verschuift naar agents die eerste versies opleveren, terwijl de rest mensenwerk blijft. UWV formuleert dit als een verschuiving van takenpakket, niet van functietitel, op basis van onderzoek onder 2.300 werkgevers. De kern van het vak, architectuurkeuzes maken die budget en risico raken, en vertrouwen opbouwen bij stakeholders, blijft bij de mens liggen. Wat verandert is het aandeel voorbereidend werk dat je zelf nog doet.

Welke taken van een solution architect neemt AI over?

AI neemt vooral het mechanische en repetitieve deel over: eerste architectuurdiagrammen tekenen op basis van een beschrijving, migratiescripts genereren en testdraaien, foutopsporing in integratiecode, en technische documentatie afleiden uit bestaande code of specificaties. Dat zijn stuk voor stuk taken uit de ESCO-vaardighedenlijst zoals geautomatiseerde migratiemethoden ontwikkelen en ICT-foutopsporing. Voor deze taken lever een agent al een productieklaar resultaat, waardoor jij minder tijd kwijt bent aan het uittypen en meer tijd overhoudt voor de afweging tussen architectuuropties. Taken die analyse en interpretatie vragen, zoals softwarespecificaties vertalen naar keuzes, blijven een samenwerking tussen AI-voorstel en jouw beoordeling.

Hoe word je de AI-persoon in je architectuurteam?

Je wordt de AI-persoon door zelf de agents te configureren die het voorbereidend werk doen, en door duidelijke kaders te zetten waarbinnen die agents mogen werken. Begin met een terugkerende taak, bijvoorbeeld documentatie of migratiescripts, en bouw daar een vaste workflow rond met een AI-tool. Documenteer wat werkt en wat niet, en deel dat met collega's zodat de kennis niet bij jou alleen blijft. Wie deze rol opneemt, verschuift van uitvoerder naar iemand die de kwaliteit van AI-output beoordeelt en de teamstandaard bepaalt voor hoe agents worden ingezet in het architectuurproces.

Wat kan je deze maand concreet doen als solution architect?

Kies één terugkerende taak uit de automate-emmer, bijvoorbeeld het genereren van een eerste architectuurdiagram of het opstellen van technische documentatie. Test een AI-tool op een lopend project, vergelijk het resultaat met wat je normaal zelf zou maken, en meet hoeveel tijd je bespaart. Bouw op basis daarvan een korte werkwijze die je collega's kunnen volgen. Herhaal dit de volgende maand met een taak uit de delegate-emmer, zoals het clusteren van klantfeedback tot requirements, zodat je stap voor stap een eigen AI-werkwijze opbouwt in plaats van in één keer alles te willen automatiseren.

AI verandert niet je baan, maar wel je takenpakket.
UWV

Word de AI-persoon van je team

Bouw een vaste workflow rond migratiescripts

Zet een agent op die migratiescripts genereert en test op een staging-omgeving voordat jij ze bekijkt. Jij keurt alleen de edge cases en de productie-inzet goed, niet elke regel code.

Laat AI de eerste architectuurdiagrammen maken

Geef requirements aan een taalmodel en vraag om een eerste diagram in een tool zoals Mermaid. Jij beoordeelt de opties op risico en past aan waar nodig, in plaats van vanaf een blanco canvas te starten.

Documenteer je AI-werkwijze voor het team

Schrijf op welke prompts en tools werken voor jouw architectuurwerk en deel dat als standaard binnen het team. Zo wordt jouw AI-gebruik een teamvaardigheid in plaats van een persoonlijke truc.

Wil je dit voor jouw echte takenpakket?

De gratis scan op de homepage bouwt in 30 seconden jouw persoonlijke taakkaart, op basis van jouw rol en sector.

Doe de gratis taak-scan

Tools voor dit werk

Tool	Voor welke taken	Nuchter bekeken
Claude of ChatGPT	Softwarespecificaties analyseren, architectuurpatronen voorstellen, klantfeedback clusteren	Sterk in analyse en samenvatten, maar de architectuurkeuze zelf blijft jouw verantwoordelijkheid.
GitHub Copilot	Debugging, foutopsporing, migratiescripts	Handig voor code-niveau werk, minder geschikt voor de bredere architectuurbeslissing.
Diagram-tool met AI-laag (Mermaid, diagrams.net)	Eerste architectuurdiagrammen en stroomschema's	Levert een startpunt, geen definitieve versie zonder jouw controle.
AI-notitieassistent tijdens vergaderingen	Samenvattingen van stakeholdergesprekken, actiepunten na overleg	Bespaart tijd op notuleren, vervangt niet het aanvoelen van wat er niet gezegd wordt.
Documentatieplatform met AI (Confluence, Notion AI)	Technische specs en documentatie genereren en bijhouden	Goed voor structuur en consistentie, controleer altijd of de output klopt met de werkelijke systeemstatus.

Prompts om vandaag te proberen

Architectuurdiagram uit requirements

Hier is een beschrijving van onze bedrijfsvereisten: [plak requirements]. Stel een eerste architectuurdiagram voor in Mermaid-syntax, met de belangrijkste componenten, dataflows en integratiepunten. Geef ook drie alternatieve architectuurpatronen met voor- en nadelen voor deze context.

Migratiescript analyseren en debuggen

Hier is een foutmelding uit ons migratieproces: [plak log]. Hier is het bijhorende script: [plak code]. Analyseer de oorzaak, stel een fix voor en geef aan welke edge cases ik nog moet testen voordat dit naar productie gaat.

Stakeholdereisen clusteren en conflicten opsporen

Hier is een lijst feedback en eisen van verschillende afdelingen: [plak notities]. Cluster deze in thema's, markeer welke eisen onderling conflicteren, en stel drie vragen die ik moet beantwoorden voordat ik de architectuur vastleg.

Verwante beroepen

Veelgestelde vragen

Welke ESCO-vaardigheden zijn relevant voor een solution architect?

De Europese ESCO-taxonomie beschrijft geen apart profiel voor solution architect in de meegegeven data, maar het nauw verwante profiel ICT-applicatieconfigurator (ESCO 2514.1) lijst vaardigheden zoals systeemcomponenten integreren, softwarespecificaties analyseren, softwareontwerppatronen gebruiken en technische documentatie aanleveren. Dat zijn precies de vaardigheden waarop de taakanalyse in dit artikel steunt. Voor een exacte ESCO-mapping van de titel solution architect is verdere verificatie nodig.

Hoeveel Vlamingen en Belgen gebruiken AI al?

Volgens imec Digimeter 2026 gebruikt 43% van de Vlamingen maandelijks generatieve AI, bij 18-24-jarigen loopt dat op tot 75%. Google en Ipsos vonden dat 61% van de Belgen in 2025 een AI-chatbot gebruikte. Op EU-niveau gebruikte 32,7% van de bevolking tussen 16 en 74 jaar generatieve AI in de laatste drie maanden van 2025, volgens Eurostat. Adoptie stijgt snel, ook onder professionals zoals solution architects.

Verandert AI de functietitel solution architect?

Niet de titel, wel de inhoud van het werk. UWV benadrukt op basis van onderzoek onder 2.300 Nederlandse werkgevers dat functies best op taakniveau ontleed worden in plaats van op titelniveau. Voor de solution architect betekent dit dat repetitieve taken zoals diagrammen tekenen of migratiescripts schrijven verschuiven naar AI, terwijl besluitvorming, stakeholdermanagement en risicoverantwoordelijkheid bij de mens blijven liggen.

Is het oude robotiseringspercentage nog relevant voor solution architects?

Het veelgeciteerde robotiseringspercentage per beroep op Nederlandse sites komt uit Frey en Osborne, Oxford, 2013, een studie van voor de doorbraak van grote taalmodellen. Die cijfers gaan over automatisering door robots en klassieke software, niet over generatieve AI die tekst, code en diagrammen produceert. Voor een actueel beeld van solution architects is de Microsoft-applicability score uit 2025 een relevantere bron, al gaat die over een Amerikaanse beroepscategorie als proxy.

Bronnen

Hendrik De Winne, auteur van Becoming AI-Savvy, oprichter van VibeLab. Begeleidt teams bij het herontwerpen van hun werk met AI.

Dit artikel is opgesteld met AI-ondersteuning op basis van publieke databronnen en redactioneel nagekeken.